Pojmovnik

Rodni identitet

Odnosi se na ono što osoba oseća duboko u sebi u vezi s polom. To može, ali ne mora, odgovarati polu pripisanom po rođenju, a uključuje lični osećaj tela i drugo rodno izražavanje poput oblačenja, govora i ponašanja. Pol osobe joj/mu se obično pripiše po rođenju te postaje društvena i zakonska činjenica od tad pa nadalje. No, neki ljudi imaju problem kad treba da se identifikuju sa polom pripisanim im po rođenju, pa se te osobe zovu transrodnim. Rodni identitet nije isto što i seksualna orijentacija, te se transrodne osobe mogu identifikovati kao heteroseksualne, biseksualne ili homoseksualne.

Zahvat promene pola

Odnosi se na medicinske i nemedicinske zahvate kojima neke transrodne osobe žele da se podvrgnu. No, takvi zahvati takođe mogu biti zahtevani zbog zakonskog priznavanja nečijeg željenog roda, uključujući hormonalne terapije, operaciju promene pola ili roda (operacije lica, grudi/dojki, različite vrste zahvata na genitalijama, historektomiju), steriliziaciju (koja vodi do neplodnosti). Neki od ovih tretmana se smatraju invazivnim (te je i samo iskustvo takvo) za telesni integritet osobe.

Maltretiranje

Maltretiranjem se smatra diskriminacija kada se neželjeno ponašanje na temelju nečega zabranjenog (uključujući seksualnu orijentaciju i rodni identitet) dogodi sa svrhom da se naruši dostojanstvo osobe ili da se stvori situacija u kojoj vladaju strah, neprijateljstvo, degradacija, ponižavanje ili vređanje. Maltretiranje se može sastojati od samo jednog incidenta ili od njih nekoliko u toku određenog vremenskog perioda. Maltretiranje može imati mnogo oblika, poput pretnji, zastrašivanja ili verbalnih uvreda, nepriličnih komentara ili šala o seksualnoj orijentaciji ili rodnom identitetu.

Zločin iz mržnje

Zločin iz mržnje prema LGBT osobama odnosi se na kriminalne radnje koje potiču iz mržnje. Zločini iz mržnje uključuju zastrašivanje, pretnje, oštećenje imovine, napade, ubistvo ili drugu kriminalnu radnju gde su žrtva, mesto ili meta napada izabrani zbog svoje prave ili zamišljene veze, povezanosti, udruženosti, podrške ili članstva u LGBT grupi. Trebalo bi da postoji osnovana sumnja da je motiv napadača seksualna orijentacija ili rodni identitet žrtve.

Incidenti motivisani mržnjom su incidenti, dela ili manifestacije netolerancije motivisani mržnjom, koji možda nisu došli do praga zločina iz mržnje, zbog nedovoljnih dokaza na sudu da bi se podveli pod kriminalne prestupe ili zličine iz mržnje, ili zato što sam akt nije bio krivični prestup po nacionalnoj legislaciji.

Govorom mržnje protiv LGBT osoba smatra se javno izražavanje koje izaziva, potpiruje, promoviše ili opravdava mržnju, diskriminaciju ili neprijateljstvo prema LGBT osobama. Na primer, izjave političkih i religijskih ili drugih vođa koja kruže štampom ili Internetom, a čiji je cilj poticanje mržnje.

Homofobija

Homofobija se definiše kao iracionalan strah od, i averzija ka, osoba homoseksualnog, lezbejskog, gej, biseksualnog i trasrodnog opredeljenja baziranog na predrasudama.

Interseksualnost

Interseksualni ljudi su osobe koje su rođene sa hromozomskim hormonalnim nivoima ili sa genitalnim karakteristikama koje ne odgovaraju datom standardu „muške” ili „ženske” kategorije za seksualnu ili reproduktivnu anatomiju. Ova reč zamenila je termin „hermafrodit”, koji je bio naširoko korišćen od strane medicinskih radnika, tokom XVIII i XIX veka. Interseksualnost može imati različite oblike i pokrivati širok spektar stanja.

LGBT

Termin LGBT ljudi ili LGBT osobe je opšti termin koji se koristi da obuhvati lezbejske, gej, biseksualne i transrodne osobe. To je heterogena grupa koja je često uvrštena u LGBT termin u društvenim i političkim arenama. Ponekad termin LGBT uključuje i interseksualne i kvir osobe.

Multipla diskriminacija

Opisuje diskriminaciju koja se događa na osnovu nekoliko temelja koji odvojeno funkcionišu.

NVO

NVO je skraćenica za nevladinu organizaciju.

Seksualna orijentacija

Odnosi se na kapacitet svake osobe da oseća duboku emocionalnu, ljubavnu i seksualnu privlačnost prema, i intimne i seksualne odnose sa, pojedincima drugog roda (heteroseksualna orijentacija) ili istog (homoseksualna, lezbejska ili gej orijentacija) ili više od jednog roda (biseksualna orijentacija).

Transrodne osobe

Termin transrodne osobe uključuje osobe koje imaju rodni identitet drugačiji od pola koji im je pripisan po rođenju i to su osobe koje žele da opišu svoj rodni identitet na drugačiji način od identiteta koji im je dat po rođenju. On uključuje one ljude koji osećaju da moraju, vole ili biraju, bilo kroz odeću, dodatke, ponašanje, obrasce govora, kozmetiku ili modifikacije na telu da se predstavljaju drugačije od onoga što se očekuje od rodne uloge pripisane im rođenjem. Ovo uključuje, između ostalog, osobe koje se ne identifikuju sa etiketama „muško” i „žensko”, te uvrštava transseksualce, transvestite i kros-dresere. Transrodni muškarac je osoba kojoj je ženski pol bio pripisan po rođenju, ali ima muški rodni identitet ili je u spektru muškog rodnog identiteta. Transrodna žena je osoba kojoj je muški pol bio pripisan po rođenju, ali ima rodni identitet koji je ženski, ili u okviru ženskog rodnog spektra. Analogne etikete za seksualnu orijentaciju transrodnih osoba se koriste u skladu s njihovim rodnim identitetom, radije nego u skladu sa polom koji im je pripisan po rođenju. Heteroseksualni transrodni muškarac, na primer, je transrodni muškarac koga privlače partnerke. Lezbejska trasrodna žena je osoba koju privlače partnerke. Reč transrodnost se odnosi na imanje transordnog identiteta ili izražavanja.

Transfobija

Odnosi se na fenomen sličan homofobiji, ali se odnosi na strah i averziju prema transrodnim osobama ili rodnom ne-konformitetu. Manifestacije homofobije i transfobije uključuju diskriminaciju, kriminalizaciju, marginalizaciju, društveno isključivanje i nasilje na temelju seksualne orijentacije ili rodnog identiteta.